Genel

İnterseksler İçin Zafer Yılı

2020 hemen hemen herkes için zor bir yıl olsa da, aynı zamanda interseks zaferlerinin ve interseks haklarında dünya genelinde bir ilerlemenin yılı oldu.

Mari Wrobi tarafından hazırlanan bu içerik, ilk olarak 31 Ekim 2020 tarihinde https://www.autostraddle.com/a-year-of-intersex-victories/ adresinde yayınlanmıştır.

Çeviri: İnterseks Dayanışma

2020 hemen hemen herkes için zor bir yıl olsa da, aynı zamanda interseks zaferlerinin ve interseks haklarında dünya genelinde bir ilerlemenin yılı oldu.

“İnterseks” terimi cinsiyet özelliklerinin hormon, kromozom, iç anatomi ve dış genital organlarda bir dizi varyasyonu içermesini tarif eden bir şemsiye terim. Bu terim otuzdan fazla tıbbi olarak tanınmış interseks varyasyonunun tamamını kapsar. İnterseks bireyler aynı tanıya ya da benzer varyasyonlara sahip olsalar bile her birinin deneyimleri farklıdır çünkü bu bireyler toplumun tüm kesimlerinden olabilir. İnterseks bireyler dünya nüfusunun tahminen en az %2’sini oluştursa da (kızıl saçlı ya da yeşil gözlü insanlarla aynı oran), interseks sorunları ana akım medyada yeni yeni yer bulabiliyor.

Ben de bir interseks birey olarak, geçen yıl interseks camiasında gerçekleşen zaferlerden cesaret buldum. Büyürken, beni anlamayan doktorlar tarafından bedenimi değiştirmem için baskı yapıldı. O zaman interseks bilinci eksik olduğu için benden daha iyi bildiklerine ve benim çıkarlarımı düşündüklerine inandım. Ne yazık ki daha sonra bunun doğru olmadığını gördüm. Doktorlar beni hormon almaya yönlendirdiğinde zihinlerindeki “normal kız” görüntüsüne uymamı istediler. Doktorlar bana yanlış tanı koyduklarında ve interseks etiketimi çevreleyen stigma yüzünden test sonuçlarımı gizlediklerinde, ikili cinsiyet sistemine boyun eğmemi beklediler. Çok uzun bir süre, interseks olmanın utançla, gölgeler içinde ve damgalanarak yaşamak olduğunu düşündüm, doktorlar bana böyle belletmişti. 2020 yılında intersekslerin edindikleri kazanımlar ise işlerin artık daha iyi olduğunu ve yeni nesil intersekslerin benim neslimin yaşadığı olumsuzlukları yaşamayabileceğini gösteriyor.

İnterseks camiası için 2020’deki belki de en önemli iki zafer, iki ünlü çocuk hastanesinin interseks ameliyatlarını sonlandırma kararı alması oldu.

İnterseks ameliyatları ya da interseks genital mutilasyonu (IGM), Uluslararası İnterseks Örgütü (OII) tarafından oluşturulmuş bir terim ve interseks bebek ya da çocukların dış genitallerinin “erkek” ya da “dişi” kalıplarına uymadığı düşünülerek sakatlanması anlamına geliyor. Bu ameliyatlar genellikle “çok büyük” bulunan klitorislerin doktorlar tarafından küçültülmesini, “yanlış” yerde olduğu düşünülen üretral açıklığın (idrar yolu çıkışı) “düzeltilmesini” ve “çok küçük” ya da kapalı bulunan vajinaların genişletilmesini kapsıyor. Bunlar tıp camiasında çoğunlukla “normalleştirme ameliyatları” olarak anılıyor ve çok nadiren tıbbi bir gereklilikleri bulunuyor. Aksine, ameliyatların kendisi yaşam boyu komplikasyonlara yol açıyor.

Son yıllarda giderek daha fazla interseks birey geçirdikleri ameliyatların yaşamlarındaki olumsuz etkilerini paylaşmaya başladı. Klitoris küçültme ya da klitoris yer değiştirme ameliyatları çoğunlukla yaralanmalara, sinir hasarıma ve cinsel duyarlılığın kaybına yol açabiliyor. Vajinoplastiler kronik idrar yolları enfeksiyonlarına yol açabiliyor ve ebeveyn ya da doktorun, çocuk bunu kendi başına yapabilene kadar çocuğa vajinal genişletme uygulamasını gerektiriyor, bu da interseks bireyler için çok ciddi bir cinsel şiddet deneyimine dönüşüyor ve post travmatik stres bozukluğuna yol açıyor. Bir çocuğun iç gonadları dış anatomisine uymadığında gerçekleştirilen gonadektomi operasyonları ise kısırlığa yol açarken bireyleri hayat boyu hormon replasman terapisine mecbur bırakıyor. Üretral açıklığın yeniden konumlandırılması sürekli ağrı, yara dokusu, his kaybı ve birey yaşlandıkça ilave ameliyatların gerekliliği ile sonuçlanabiliyor. InterAct Youth üyesi Anick, #MyIntersexBody kampanyasında “Sağlıklı doğmuştum ama ebeveynlerime ameliyata ihtiyacım olduğu söylendi. Dört aylıkken ameliyat edildim ve kendimi bildim bileli komplikasyonlarla uğraşıyorum.” diyor.

Bu ameliyatlar sadece fiziksel olarak hasar verici olmakla kalmıyor, aynı zamanda interseks bedenler üzerindeki utanç kültürünü besliyor ve devam ettiriyorlar. Bunun yol açtığı sosyal ve tıbbi stigma pek çok interseks bireyin kendisi hakkında ve bedeni hakkında ya da rıza göstermeden maruz kaldıkları ameliyatların sonuçları hakkında konuşmasını engelliyor. Bir diğer InterACT Youth üyesi Banti “Keşke bedenimi kendi haline bıraksalardı” diyor ve bu yıllardır pek çok interseks bireyin yaşadıklarını yansıtan, katılacakları bir cümle.

Pidgeon Pagonis ve Sean Saifa Wall tarafından kurulan Intersex Justice Project (IJP), ana hedef olarak interseks ameliyatlarını bitirmek için yola çıktı ve sosyal medyada #EndIntersexSurgery (interseks ameliyatlarını bitirin) hashtag’i ve hareketiyle etkinlik gösteriyor. Üç yıllık kampanya boyunca Pagonis ve Wall ameliyatları bitirme çabalarını özellikle Şikago’daki Ann & Robert H. Lurie Çocuk Hastanesi üzerinde yoğunlaştırdı. Bu kampanya hastanenin önünde protestolar, Şikago L Treni’ninde yolcuların interseks hakları hakkında bilgilendirildiği bir işgal, sosyal medyada söz konusu hastanede interseks ameliyatları yapan iki doktora bunları durdurmaları için baskı yapılmasına yönelik eylem çağrıları ve Change.org’da 50.000 imza toplanmasını içeriyordu.

28 Temmuz’da Lurie Çocuk Hastanesi ABD’de interseks ameliyatları için özür dileyen ve tıbbi gereklilik olmadığı sürece bunları devam ettirmeyeceğini açıklayan ilk hastane oldu.

Bu karardan birkaç ay sonra, 21 Ekim’de, Boston Çocuk Hastanesi de iki yaygın interseks ameliyatı olan klitoroplasti ve vajinoplastileri durduracağını açıkladı. Bu açıklamada diğerinin aksine resmi bir özür ya da diğer rıza ve tıbbi gereklilik içermeyen ameliyatların da durdurulacağına ilişkin bir söz verme yoktu. Yine de tarihi bir karar olarak bu da önemli kazanımlar arasında yerini aldı. Pidgeon Pagonis, USA Today’e yaptığı açıklamada bunun diğer hastanelere de örnek oluşturacağını ve ameliyatların durdurulması için baskı unsuru olacağını belirtiyor.

ABD’deki iki hastanenin açıklaması 2020’nin tek kazanımı değildi. İnterseks hakları için mücadele küresel bir mücadele ve uluslararası interseks aktivistleri sayesinde pek çok ülkede interseks haklarında ilerleme kaydedildi.

25 Ağustos’ta Ekvador Ulusal Meclisi interseks bireylerin haklarını koruyan bir sağlık yasası tasarısını onayladı. Bu düzenlemeyle “ergenliğe ulaşmamış her birey için, tıbbi gereklilik olmadan bedensel bütünlüğü ihlal eden tüm tıbbi müdahaleler” yasaklandı ve Ekvador’da interseks ameliyatlarının tamamen sonlanmasının önü açılmış oldu. Tasarı yasalaştığında bedenleri üzerindeki söz hakkı sadece interseks çocuklarda olacak.

1 Ekim’de, 33 ülke Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Komisyonu’na interseks bireylerin bedensel bütünlüğünü koruma çağrısı yaptı. Trans, nonbinary ve interseks bireyler için küresel bir kampanya olan GATE’den Mauro Cabral Grinspan, bu çağrının önemine dikkat çekerek “Bedenlerimiz bütün olarak doğuyoruz ve bu bedenlere ne olacağına sadece biz karar verebiliriz.” diyor. Tarihte ilk kez interseks hakları için bu çapta bir küresel hareket var. 2013 yılında ise Birleşmiş Milletler interseks ameliyatlarını da bir işkence olarak tanımlamış ve tüm devletlere rıza dışı “normalleştirme” ameliyatlarını sonlandırma çağrısı yapmıştı.

26 Ekim günü, ABD’nin Oklahoma eyaletindeki Oklahoma City belediyesi İnterseks Farkındalık Günü’nü ilk kez resmi olarak kabul etti. Kararın alınmasında interseks aktivistleri Elena Hight, Fallon Magnus ve Bria Brown-King’in çabaları etkili oldu. 26 Ekim gününün şehirde İnterseks Farkındalık Günü olarak kabul edilmesiyle birlikte bu konuda bilincin artırılması ve toplumun eğitilmesi için de gerekli adımlar atılmaya başlandı.

6 Kasım günü, Belçika Cinsiyet Eşitliği Enstitüsü (IEWM) interseks farkındalığını artırmak için yeni bir kampanya başlattı. Kampanya kapsamında interseks ebeveylerinin ve interseks bireylerin deneyimlerinin aktarıldığı, ayrıca interseks örgütleri hakkında bilgilendirme yapılan bir broşür hazırlandı. Bununla birlikte intersekslerin haklarına ve deneyimlerine dikkat çeken bir video yayınlandı. Bu kampanyayla özellikle yeni doğacak interseks bebeklerin ebeveynlerinin bilinçlendirilmesi ve rıza dışı ameliyatların bu yolla durdurulması amaçlanıyor.

30 Kasım günü Hollanda hükümeti transgender ve interseks vatandaşlarından 1985 – 2014 yılları arasında resmi kimlik değiştirmek için zorunlu yapılan kısırlaştırma ameliyatları nedeniyle özür diledi. Bu kapsamda 2000 transgender ve interseks bireye kişi başı 5000 euro tazminat ödenmesine de karar verildi. Aynı zamanda bu gibi olumsuzlukların gelecekte yaşanmaması garantisi verildi.

2020 yılında yaşanan olumlu gelişmeler ve kazanımlara rağmen interseks camiasının önünde hala pek çok zorluklar var. Hala interseks ile ilgili eğitimin eksikliği bilinçsiz ebeveynlerin çocukları için yanlış kararlar almasına neden olabiliyor. Hastaneler ve tıp çalışanlarının bu konudaki eğitimsizliği ve olumsuz davranışlar intersekslerin tıbbi yardıma ihtiyaç duyduklarında bu kurum ve çalışanlara başvurmaktan çekinmesine yol açıyor. İnterseks deneyimini çevreleyen utanç ve stigma interseks bireylerin hala ihtiyaçlarını ve deneyimlerini tartışmaktan korktukları anlamına geliyor. Ayrıca, rıza dışı interseks ameliyatları pek çok ülkede sayısız interseks çocuk üzerinde ne yazık ki hala yapılıyor.

Öte yandan, pek çok nesilden yılmak bilmez interseks savunucuları sayesinde ilerleme devam ediyor. Yavaş ama emin adımlarla interseks bireyler için daha iyi bir gelecek yaratıyoruz.

2020 interseks camiası için önemli bir yıl oldu. Her kesimden destek ve bahsi geçen sorunların daha iyi farkına varılmasıyla 2021 daha da iyi olacak.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: