Genel

İnterseks Bireyler Bağlamında Eğitim

İnterseks gençler tam potansiyellerini ortaya çıkartabilecekleri, güvenli, taciz ve ayrımcılıktan uzak, onları olumlayıcı, pozitif ve yaftalamayan bir şekilde temsil eden bir eğitim hayatını hak ediyorlar. Peki bunu sağlamak için ne yapmalı?

Bu metin OII Avrupa tarafından yayınlanan “Avrupa’da İnterseks Bireyleri Korumak: Hukuk ve Yasa Yapıcılar İçin Bir Rehber” içerisinde yer almaktadır. İnternette ilk olarak https://oiieurope.org/education/ adresinde yayınlanmıştır. Notlar ve kaynakça orijinal linkte bulunabilir.

Çeviri: İnter Dayanışma

İnterseks gençler tam potansiyellerini ortaya çıkartabilecekleri, güvenli, taciz ve ayrımcılıktan uzak, onları olumlayıcı, pozitif ve yaftalamayan bir şekilde temsil eden bir eğitim hayatını hak ediyorlar.

Öte yandan, okullar ve üniversiteler interseks gençler için zor yerler olabiliyor: Buralarda zorbalığı, ayrımcılık ve yaftalamaya maruz kalabiliyorlar. Ders kitapları ve eğitim programları genellikle pozitif interseks temsilinden yoksun ve 2019 FRA LGBTİ araştırmasının ortaya koyduğuna göre, interseks katılımcıların %54’ü okul ya da üniversite personeli tarafından ayrımcılığa uğradıklarını hissediyor.

İnterseks öğrenciler okul yaşamının her alanında ayrımcılığa maruz kalıyorlar. İnterseks konusu müfredatta ya hiç yer almıyor ya da “anormalliğe örnek olarak” sadece mitolojinin hayali bir ürünü gibi (örneğin hermafroditler) işleniyor, bazı durumlarda biyoloji metinlerinde, tıbbi rehberlerde ya da ansiklopedilerde patolojik bir şekilde yansıtılıyor. Seks eğitimi “erkek” ya da “dişi” dışında bedenler olabileceğini hesaba katmıyor, bu yüzden utanç, gizlilik, “var olmamak” ya da “yanlış bir şekilde var olmak” hislerini kırılgan bir yaşta gençlere yüklüyor.

Avrupa’nın her yanından interseks bireyler okulda ve yüksek eğitimde ayrımcılık ve zorbalığa maruz kaldıklarını, aşağılayıcı dil kullanımı, psikolojik ve fiziksel şiddet yaşadıklarını belirtiyor. Cinsiyet ifadesi, statür (boy uzunluğu, kilo gibi özellikler) ya da bedenlerindeki diğer görüntüsel özellikleri ikili cinsiyet sistemine uyumlu olmayan interseks öğrenciler bu saldırılara çok daha açık ve korunmasız kalabiliyor. Araştırmalar zorbalığın genellikle öğrencilerin okulu bırakması ya da ciddi zihin sağlığı problemleri yaşamasına neden olduğunu gösteriyor. Bunlar bireyin kendisi için olduğu kadar içinde yaşadığı topluluk ve toplumun geneli için de zararlı sonuçlar. Ayrıca, interseks öğrenciler daha ilk aşamada yani okula kayıt olurken fiziksel görünümleri ya da cinsiyet ifadeleri normatif beklentilere uymuyorsa sıkıntı yaşayabiliyor.

Tuvaletler ve soyunma odaları gibi bedenin diğerlerine görünür hale geldiği yerlerde, interseks bireyin “normalleştirme” ameliyatı yaşamış olması/olmaması ile ilgisiz şekilde, anksiyete ve taciz çok yaygın deneyimleniyor.

Daha da kaygı verici bir seviyede, interseks bireyler bedensel bütünlüklerinin ihlali, tıbbi suistimal, tabu, utandırma ve travma yüzünden çoğu zaman doğrudan eğitim engeli de yaşayabiliyor. Erken yaşlarda yapılan pek çok rıza dışı cerrahi müdahaleyi yıllarca başka ameliyatlar takip ediyor. Bazı çocuklar bu uzun ameliyat zinciri ve iyileşme süreci yüzünden okulu yarım bırakabiliyor ya da hiç başlayamayabiliyor. Çocukluk ve ergenlikte, bedeni atanmış cinsiyete yöneltmek hedefiyle uygulanan, rıza dışı hormon tedavilerinin de çoğu zaman okul notlarında düşüşe neden olduğu araştırmalarla ortaya konuluyor.

Bu fiziksel ve psikolojik baskı genellikle inetrseks bireylerin tam potansiyellerini ortaya koymalarına engel oluyor ve okulda yetersiz başarıyla sonuçlanıyor. Sonuç olarak bu çocuklar ve gençler daha yüksek bir eğitim seviyesine erişmekte zorluklar yaşıyor, bu da yetişkinliklerinde yoksullukla karşı karşıya kalmalarına yol açıyor. Yüksek eğitime girebilen interseks bireyler ise burada da insan hakları ihlalleri ve ayrımcılığa maruz kalabiliyorlar.

Ne Yapmalı?

Her çocuğun fırsat eşitliği temelinde kaliteli eğitime erişme hakkı Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi ile teminat altına alınmış durumda. Bir çocuğun bu haktan faydalanması farklı faktörlere bağlı. Bu faktörlerden birisi de okulun çocuğu ayrımcılık ve tacizden koruyabilme kapasitesi. Okulları kapsayıcı ve güçlendirici bir ortam yaratmaya zorlayacak yönetmelikler oluşturmak da interseks çocukların ve gençlerin eğitim haklarını korumak için çok önemli.

2018 IGLYO LGBTQİ Kapsayıcı Eğitim Raporu, LGBTQİ öğrencilerin uğradıkları ayrımcılıkta geliştirilmesi gereken ana noktaları ortaya koydu ve bunlar zorunlu eğitim müfredatı, zorunlu öğretmen eğitimi ve cinsiyet kimliği, cinsel yönelim, cinsiyet ifadesi ya da cinsiyet özellikleri çeşitliliği ile ilgili zorbalık ve tacize ilişkin veri toplanması olarak sıralandı. 2018 itibariyle, Avrupa’da sadece iki ülke (Malta ve İsveç) özellikle cinsiyet özellikleri çeşitliliği ile ilgili önlemleri uygulamaya koydu. İspanya’da da bazı bölgeler kapsayıcı yasalar ve yönetmelikler geliştirdi ancak bunlar ülke çapında uygulanmıyor. Kıtadaki 11 ülkede ise ayrımcılıkla ilgili hiçbir önlem bulunmuyor.

İnterseks öğrencileri yapısal ve sözlü ayrımcılık ve tacize karşı korumak için gerekli başlıca önlemler şunları içeriyor:

– Eğitim alanında ayrımcılığa karşı önlemler arasında “cinsiyet özellikleri” için de koruyucu bir zemin hazırlamak.

– Öğrencileri sınıfta çeşitliliğe hazırlamak için zorunlu eğitimler koymak.

– Ayrımcılık riski altındaki öğrencileri destekleyecek sistemler oluşturmak ve bunlara özellikle interseks öğrencileri ve ihtiyaçlarını da dahil etmek.

– Okullarda zorbalık ve tacizle ilgili veri toplama süreçlerine interseks öğrencilerin yaşadıkları olumsuzlukları da dahil etmek. Okulda kapsayıcılık için izleme ve değerlendirme araçları oluşturmak.

– Okul müfredatına, ders kitaplarına ve eğitim materyallerine interseks bireyleri ve ikiden fazla biyolojik cinsiyet bulunduğu gerçeğini pozitif ve güçlendirici bir şekilde dahil etmek. Bu yolla cinsiyet özellikleri ve cinsiyet spektrumu ile ilgili toplumsal bilinci ve interseks öğrencilerin özgüvenini yükseltmek.

– İnterseks öğrencileri korumak için uygun bir çerçeve çizen okul yönetmelikleri hazırlamak.

– İnterseks öğrencilerle ilgili temel gerçekleri okul politikasına dahil etmek. Bunlar interseks bireylerin tüm cinsiyet kimliklerinden olabileceği, cinsiyet geçişi yapabilecekleri / yapmayabilecekleri, ameliyat ve tıbbi müdahaleler deneyimlemiş / deneyimlememiş olabilecekleri gibi bilgiler olabilir.

– Tüm öğrencilerin cinsiyet kimliklerini, cinsiyet ifadelerini ve cinsiyet özelliklerini açıkça paylaşabilme ve kiminle, ne kadar ya da ne şekilde paylaşacaklarına karar verme haklarına saygı göstermek.

– Küçük düşürücü dil kullanımını zorbalık kapsamında değerlendirmek ve tüm okulda, okul etkinliklerinde ve okul içindeki iletişim faaliyetlerinde yasaklamak.

– Öğretmenler, sosyal çalışanlar, okul psikologları ve okullardaki diğer personele interseks öğrenciler ve haklarıyla ilgili eğitim vermek.

– İnterseks öğrenciler için kolayca erişebilecekleri psikolojik ve sosyal destek mekanizmaları kurmak.

– Tuvaletler ve soyunma odaları gibi cinsiyetlendirilmiş alanlarda interseks öğrencilerin kendilerini güvende hissedebilecekleri düzenlemeler yapmak ya da onlara yaftalayıcı olmayan ve güvenli alternatifler sunmak.

– Tuvaletler ve soyunma odaları gibi yerler için, okullarda cinsiyetten bağımsız olarak aynı anda sadece bir kişinin kullanabileceği alanlar oluşturmak.

– Beden eğitimi dersleri ve spor aktivitelerine, müsabakalar da dahil olmak üzere, cinsiyeti fark etmeksizin ve kendi ihtiyaç ve isteklerine uygun şekilde tüm öğrencilerin katılmasını sağlamak (örneğin müsabakada kız takımında ya da erkek takımında olmak istediğini belirten bir trans ya da interseks öğrencinin isteğine saygı duymak).

– Okulların tüm cinsiyet temelli tesis, etkinlik, aktivite, kural ve yönetmeliklerini gözden geçirerek bunların tüm cinsiyet özellikleri ve cinsiyet kimliklerinden öğrenciye eşit yaklaştığından emin olmalarını sağlamak.

– Okulların öğrencilerin kendi istedikleri ve beyan ettikleri isimleri kullanabilmesine imkan tanımalarını sağlamak. Gerekirse belgelerde öğrencinin istediği şekilde isim değişikliği yapmak.

– Okula öğrencinin resmi kayıtlarını yasal isminde ve cinsiyetinde yaptığı değişikliğe göre yeniden düzenleme zorunluluğu getirmek. Herhangi bir sosyal belge, sertifika ya da diplomanın yeni isim veya cinsiyetle yeniden basılarak öğrenciye verilmesi de buna dahildir.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: